.png)
Is suirbhé náisiúnta ar dhaoine aonair é Suirbhé Míchumais na hÉireann, arna dhéanamh ag an bPríomh-Oifig Staidrimh (CSO).
Tá sé tábhachtach go nglacfaidh tú páirt sa suirbhé nua seo, mar baileoidh sé sonraí faoi na saincheisteanna a bhíonn le sárú ag daoine le míchumas sa lá atá inniu ann.
Is suirbhé deonach náisiúnta é Suirbhé Míchumais na hÉireann (IDS) atá beartaithe do 2028. Léiríonn sé seo an gealltanas a tugadh faoin Straitéis Náisiúnta um Chearta an Duine do Dhaoine faoi Mhíchumas maidir le suirbhé den sórt sin a dhéanamh, agus baileofar na sonraí faoi Alt 24 den Acht Staidrimh, 1993.
Cuireadh tús leis an obair chomhairliúcháin don suirbhé seo in 2024 agus leanadh léi in 2025, agus bhí ranna rialtais, Líonra DPO agus geallsealbhóirí earnála eile páirteach inti. Ina dhiaidh sin, ghlac CSO freagracht as forbairt an tsuirbhé, i gcomhairle le geallsealbhóirí an tsuirbhé. Déanfaidh suirbhé píolótach ag deireadh 2026 agus ag tús 2027 tástáil ar gach gné de IDS, rud a chuideoidh lena chinntiú go soláthróidh an príomhshuirbhé eolas úsáideach iontaofa faoi eispéiris daoine le míchumas in Éirinn.
Tá an suirbhé seo tábhachtach mar cabhróidh an t-eolas a bhaileofar le bonn eolais a chur faoi bheartais, seirbhísí agus tacaíochtaí a bhaineann le míchumas.
Tabharfaidh an t-eolas a gheobhaimid uait go díreach trí Shuirbhé Míchumais na hÉireann (IDS) léargas soiléir dúinn ar shaol daoine le míchumas, agus léireoidh sé an staid ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach. Úsáidfidh daoine aonair, eagraíochtaí neamhrialtasacha agus carthanais, údaráis áitiúla agus an rialtas náisiúnta an staidreamh a chuirfimid ar fáil mar bhonn eolais do chinntí. Cabhróidh an staidreamh seo le beartais a chruthú a thugann cúnamh do sheirbhísí poiblí sa réimse agus san uair a bhfuil siad is mó ag teastáil. Teastaíonn uainn go nglacfaidh an oiread daoine agus is féidir páirt sa suirbhé lena chinntiú go léiríonn na sonraí a bhaileofar saol agus taithí gach duine in Éirinn. Táimid ag brath ar an eolas a chuireann tú ar fáil, mar sin má iarrtar ort páirt a ghlacadh, déan amhlaidh le do thoil mar tá tábhacht le do ghuth.
Cabhróidh na sonraí a chuirfidh tú ar fáil trí pháirt a ghlacadh sa suirbhé le cinntí a dhéanamh maidir leis na nithe seo a leanas:
Bíonn taithí éagsúil ag gach duine. Trí pháirt a ghlacadh, cabhraíonn tú le seirbhísí agus beartais bunaithe ar fhianaise ó dhaoine ar fud na hÉireann a áirithiú.
In 2006, rinne an Phríomh-Oifig Staidrimh (CSO) Suirbhé Náisiúnta ar Mhíchumas, agus úsáideadh na torthaí chun seirbhísí a phleanáil, beartais a fhorbairt agus chun críocha taighde. D’iarr an Roinn Leanaí, Míchumais agus Comhionannais (DCDE) ar CSO Suirbhé Míchumais na hÉireann (IDS) a reáchtáil in 2028.
Sa bhliain 2025, d’oibrigh CSO go dlúth le DCDE, le hionadaithe ó gach cearn d’earnáil an mhíchumais, le Líonra Eagraíochtaí Daoine faoi Mhíchumas (DPO), le ranna rialtais eile agus le taighdeoirí chun teacht ar chomhaontú faoi ábhar IDS agus é a chur in ord tosaíochta. Ó Eanáir 2026 i leith, ghlac CSO freagracht as an suirbhé agus é ag aistriú ón gcéim chomhairliúcháin go dtí céim na forbartha. Cuid mhór den obair sa chéim forbartha is ea na ceisteanna a chuirfear sa suirbhé a dhearadh.
Tá CSO ag obair le painéal saineolaithe de dhaoine a bhfuil taithí saoil acu chun ceisteanna an tsuirbhé a bheachtú. Thug an painéal saineolaithe seo aiseolas luachmhar dúinn lena chinntiú go mbeidh na ceisteanna a bheidh mar thoradh air éasca le tuiscint agus go mbaileoidh siad sonraí ar ardchaighdeán. Tá dlúthobair le daoine le míchumas ina gné lárnach d’fhorbairt an tsuirbhé. Táimid buíoch de bhaill an phainéil saineolaithe a thug a gcuid ama go deonach chun oibriú linn.
Tá tuilleadh eolais faoin obair forbartha ar an suirbhé atá curtha i gcrích go dtí seo le fáil sa Tuarascáil Réamhphíolótach ar Shuirbhé Míchumais na hÉireann.
Is é an chéad chuid eile den chéim forbartha seo ná suirbhé píolótach a reáchtáil i dtreo dheireadh 2026. Reáchtálfar suirbhé píolótach, ar tástáil ar an bpríomhshuirbhé é, sa ráithe dheireanach de 2026 agus sa chéad ráithe de 2027. Cabhróidh an méid a fhoghlaimeoimid ón suirbhé píolótach linn tuiscint a fháil ar indéantacht an dearaidh agus ar an gcaoi a bhfreagraíonn daoine ceisteanna an tsuirbhé.
Chun tuilleadh eolais nó cúnamh a fháil maidir le Suirbhé um Míchumas in Éirinn, déan teagmháil le:
Ríomhphost: CSOTakePart@cso.ie
Teileafón: 021 453 5110
Find answers to common questions about the Irish Disability Survey
Details of data gathered in this survey, how it is processed and protected
Learn more about the CSO, who we are, and why what we do is important
Learn about how the CSO work with data, the protections we have in place, and our approach to ethics and transparency
Foghlaim faoi na coimircí sonraí agus rúndachta atá againn, agus na céimeanna a ghlacaimid chun staitisticí a tháirgeadh ar féidir le gach duine muinín a bheith acu astu.