Léargais ar ghairmeacha in 1926 agus 2022 bunaithe ar thaifid an Daonáirimh

Tá athrú suntasach tagtha ar lucht saothair na hÉireann mar go raibh an tír níos lú agus níos tuaithe 100 bliain ó shin. I 1926, bhí daonra na hÉireann díreach faoi bhun trí mhilliún, i gcomparáid le breis agus cúig mhilliún in 2022.  Bhí níos mó ná 1.3 milliún duine ag obair in 1926 i gcomparáid le 2.3 milliún in 2022. Go suntasach, in 1926, ba fhir a bhí i 74% díobh siúd a bhí fostaithe, ach inniu tá an deighilt i bhfad níos cothroime, le fir ag déanamh suas 53% díobh siúd i bhfostaíocht agus mná 47%.

De réir na dtáblaí oifigiúla ó 1926, sainmhíníodh gairm duine de réir na “ngníomhartha a dhéanann sé chun a shlí bheatha a thuilleamh”, agus tagraíodh tionscal do réimse níos leithne den gheilleagar.

Tá a fhios againn gur sochaí thalmhaíochta a bhí in Éirinn den chuid is mó, agus go raibh níos mó ná leath (51%) díobh siúd a bhí fostaithe ag obair ar an talamh i gcomparáid le díreach 4% in 2022. Tá léargais gheografacha spéisiúla ann agus Leitrim ar an gceann is airde ó thaobh spleáchais talmhaíochta de in 1926 ag 81%, agus Maigh Eo (80%) agus Ros Comáin (80%) ina ndiaidh go dlúth. Bhí feirmeoireacht teaghlaigh go mór i réim agus níos mó ná 206,000 mac agus iníon ag cabhrú le feirmeoirí ar fheirmeacha teaghlaigh.

Nuair a fhéachaimid ar na cathracha, feicimid go raibh ceirdeanna oilte mar chroílár na gceantar uirbeach mór. Ba lárionaid thionsclaíocha iad Cathair Luimnigh (33%), Cathair Bhaile Átha Cliath (32%) agus Cathair Chorcaí (31%), ina raibh na mílte báicéir, táilliúirí agus gabha (gabhann dubha).

Taispeánann taifid Dhaonáireamh 1926 go raibh beagnach 91,000 duine fostaithe i seirbhís tí. Bhí thart ar 87,500 díobh seo ina mná, agus bhí timpeall 3,000 fear fostaithe mar sheirbhísigh tí.

Bhí, mar gheall ar an spleáchas ar ghual agus ar mhóin le haghaidh téimh tí, bhí obair ag 211 glantóir simléar, agus ní raibh ach bean amháin ina measc, chomh maith le beagán os cionn 1,000 cúipéir (déantóirí bairillí agus tonnáiste).  

Léiriú eile ar threochtaí athraitheacha i bhfostaíocht agus i bhfaisin ab ea na 1,385 déantóir hataí, 826 bróidnéirí, agus 336 oibrí lása láimhe in 1926, a bhí mar chuid de thionscal oilte tuaithe a thacaigh le go leor ban ar fud na tíre.

Bhí, agus léirigh gairmeacha gairmiúla ar nós múinteoirí, dochtúirí agus cléir, agus daoine eile sa ghrúpa seo, meánaicme ag fás. Níorbh ionann iad ach 4% de na hoibrithe in 1926 ach bhí siad tar éis fás go 10% faoi 2022, rud a léiríonn fás fadtéarmach na n-earnálacha oideachais, sláinte agus teicniúla. Bhí Contae Bhaile Átha Cliath chun tosaigh i róil ghairmiúla.

Ag féachaint ar Ghairmeacha Sláinte agus Leighis, tá go leor de na gairmeacha fós ann ach tá na róil athraithe go mór. In 1926, nuair a bhí earnáil na sláinte i bhfad níos lú agus níos teoranta ó thaobh scóipe de, bhí 2,051 dochtúir, 491 cnáimhseach, 5,341 altra bhreoite agus 536 fiaclóir ann. Sa Daonáireamh 2022, taifeadadh 62,483 altra agus cnáimhseach, 17,953 liachleachtóir, 2,330 fiaclóir, 5,056 teicneoir leighis agus fiaclóireachta, 37,843 cúntóir agus cúntóir cúraim altranais, 1,699 paraimhíochaineoir, 6,033 cógaiseoir, 2,975 síceolaí, agus 4,069 gairmí teiripe. Léiríonn sé seo róil nua chliniciúla, dhiagnóiseacha agus theiripeacha atá tagtha chun cinn mar fhreagra ar dhul chun cinn sa leigheas agus ar chastacht mhéadaitheach seachadadh cúram sláinte.

Sa tseirbhís airgeadais, ní raibh ach 382 cuntasóir cairte taifeadta in 1926, ach faoi 2022 bhí níos mó ná 43,000 cuntasóir cairte agus deimhnithe ann, os cionn 15,000 gairmí bainistíochta tionscadail gnó agus airgeadais, agus 13,000 eile anailísithe agus comhairleoirí airgeadais agus infheistíochta.

Bhí róil theicniúla agus innealtóireachta fós mar chuid thábhachtach den lucht saothair in 2022, le 9,112 innealtóir sibhialta, 7,778 innealtóir leictreach, 6,088 innealtóir meicniúil, agus 10,195 ‘Gairmithe Innealtóireachta n.e.c.’ taifeadta sa daonáireamh. Bhí ceirdeanna teicniúla oilte suntasach freisin, lena n-áirítear 17,142 teicneoir feithiclí, meicneoir agus leictreoir, 12,053 pluiméir agus innealtóir téimh agus aerála, 23,187 leictreoir agus feisteoir leictreach, agus 3,141 teicneoir leictreach agus leictreonaice.

In 1926, bhí scála na gcineálacha gairmeacha seo i bhfad níos lú. Taifeadadh 717 oibrí faoin gcatagóir ‘Lucht Saothair Déantóirí Coirí, Pluiméirí agus Meicneoirí', 1,899 pluiméir, agus 2,475 feisteoir leictreach. Léiríonn na figiúirí seo leathnú soiléir ó róil bheaga cheardaíochta mheicniúla agus leictreacha in 1926 go lucht saothair mór speisialaithe innealtóireachta agus teicniúil faoi 2022.

Sular ghlac an mótarghluaisteán an lámh in uachtar, bhí an stát ag brath ar 10,852 tiománaí feithiclí capaill, 1,441 diallaití, agus 1,399 giolla chun an tír a choinneáil ag gluaiseacht.

Faoi 2022, bhí na forbairtí luatha seo tar éis fás ina réimse leathan gairmeacha bóthair, aeir, iarnróid agus mara ar fud earnáil an iompair agus na cumarsáide. Bhí gairmeacha a bhaineann le hiompar ina gcuid shuntasach den lucht saothair in 2022. Bhí líon suntasach oibrithe i measc tiománaithe feithiclí earraí móra (23,547), tiománaithe tacsaithe agus carranna ar cíos (13,153), tiománaithe veaineanna (12,016), agus tiománaithe bus agus cóiste (10,676). Taifeadadh bainisteoirí agus stiúrthóirí iompair agus dáileacháin (5,025) freisin, mar aon le hoibrithe iompair aeir (1,292), oibrithe iompair iarnróid (1,148), oibrithe iompair mhuirí agus uiscebhealaí (764), agus píolótaí aerárthaigh agus innealtóirí eitilte (1,976).

In 2022, taifeadadh 2,569 duine ag obair i ngairmeacha bunleibhéil a bhaineann le hiascaireacht i gcomparáid le 5,753 iascaire in 1926. Léiríonn sé seo laghdú suntasach ar líon na ndaoine a bhí páirteach go díreach san iascaireacht le himeacht an chéid.